Een behandelde houten tafel schoonmaken doe je het beste met een zachte, licht vochtige doek en een reiniger die geschikt is voor de afwerking van het hout. Stof je de tafel eerst af, dan voorkom je dat vuil de oppervlakte bekrast. Daarna verwijder je vlekken en vet met een milde reiniger, zonder de beschermlaag aan te tasten.
Behandeld hout heeft een afwerklaag, zoals olie, was of lak. Die laag bepaalt precies hoe je de tafel reinigt en welke middelen je wél of juist niet mag gebruiken. Verkeerd schoonmaken beschadigt die beschermlaag, waardoor het hout sneller slijt of verkleuft.
Bepaal eerst de afwerking van je tafel
Niet elke behandelde houten tafel is hetzelfde. Er zijn drie veelvoorkomende afwerkingen, en die vragen elk een andere aanpak:
- Geolied hout: de olie trekt in het hout en beschermt van binnenuit. Het oppervlak voelt mat aan en is niet volledig waterafstotend.
- Gewaxt hout: vergelijkbaar met olie, maar met een licht glanzende laag die iets meer waterafstotend is. Toch blijven vlekken snel zichtbaar.
- Gelakt of gevernist hout: er zit een harde, gesloten laag overheen. Dit oppervlak is robuuster tegen vocht en makkelijker schoon te houden.
Weet je niet welke afwerking jouw tafel heeft? Druppel een kleine hoeveelheid water op een onopvallende plek. Trekt het water snel in? Dan is de tafel waarschijnlijk geolied of gewaxt. Parelt het water eraf? Dan heeft de tafel een laklaag.
Stap voor stap een behandelde houten tafel schoonmaken
Volg dit stappenplan voor de dagelijkse en wekelijkse reiniging van je behandelde houten tafel:
- Stof afnemen: gebruik een droge, zachte doek of een stofdoek om losse vuildeeltjes te verwijderen. Dit is de eerste stap, want droog stof dat je inveegt met een natte doek kan krasjes veroorzaken.
- Licht vochtige doek: maak een schone doek licht vochtig met lauwwarm water. Wring hem goed uit zodat hij nauwelijks nat is. Veeg hiermee de tafel af.
- Geschikte reiniger gebruiken: voor vlekken en aangekoekt vuil gebruik je een reiniger die speciaal gemaakt is voor behandeld hout, zoals een zeepproduct op basis van zachte zeep of een spray-cleaner voor houten oppervlakken. Spuit de reiniger op de doek, niet direct op het hout.
- Droog nazetten: veeg de tafel altijd direct droog met een schone droge doek. Staand water is de grootste vijand van hout, ook bij behandeld hout.
Wat je niet moet gebruiken
Sommige middelen lijken geschikt maar beschadigen de afwerklaag juist. Vermijd deze bij het schoonmaken van een behandelde houten tafel:
- Allesreiniger of afwasmiddel: deze producten zijn te agressief en lossen de waslaag of olie op na verloop van tijd.
- Bleek of azijn: zuren en bleekmiddelen tasten het hout aan en trekken de kleur eruit.
- Schuursponsjes of staalwol: deze krassen het oppervlak en de beschermlaag.
- Te veel water: een doorweekte doek laat water in de naden en verbindingen trekken, wat leidt tot zwellen, loslaten of schimmelvorming.
- Stoomreiniger: de hitte en het stoom dringen diep in het hout en beschadigen zowel het hout als de afwerklaag ernstig.
Hardnekkige vlekken op behandeld hout verwijderen
Koffie, wijn of vet die lang blijven staan worden al snel lastig te verwijderen. Hoe sneller je ingrijpt, hoe beter. Voor verse vlekken volstaat een vochtige doek. Zit de vlek er al langer in, dan helpt een kleine hoeveelheid vloeibare zeep op basis van groene zeep of een speciale houtzeep. Wrijf dit voorzichtig in met de nerf van het hout mee, niet er dwars overheen.
Bij geolied of gewaxt hout kun je na het verwijderen van een hardnekkige vlek de plek lokaal nabehandelen met een beetje hout- of meubellolie. Zo herstel je de beschermlaag op die plek en voorkom je dat het hout er vlekkerig of dof uitziet.
Hoe vaak schoonmaken?
Dagelijks gebruik vraagt om dagelijks afstoffen en zo nodig afnemen met een vochtige doek. Een grondiger reiniging met een geschikte reiniger doe je het best wekelijks of zodra je zichtbaar vuil of vetaanslag ziet. Geolied en gewaxt hout vraagt naast het schoonmaken ook om periodiek onderhoud, waarbij je de olie of was vernieuwt. Hoe vaak dat nodig is, hangt af van het gebruik, maar reken voor een eetafel op twee tot vier keer per jaar.
Een behandelde houten tafel goed schoonhouden is vooral een kwestie van regelmaat en de juiste middelen. Stof dagelijks af, veeg vlekken snel weg en gebruik nooit meer water dan nodig. Zo blijft de afwerklaag intact en gaat jouw tafel jarenlang mee.
