Verweerd marmer schoonmaken doe je met een milde, pH-neutrale of licht zure reiniger en zo weinig mogelijk water. Marmer is een kalksteenachtig materiaal dat snel reageert op zuren, basen en vocht. Gebruik je het verkeerde middel, dan maak je de verwering alleen maar erger.
Wat is verwering bij marmer precies?
Verweerd marmer herkent je aan een dof, mat of soms korrelig oppervlak. De glans is verdwenen, en soms zie je kleine putjes of een grijsachtige waas. Dit ontstaat door jarenlange blootstelling aan vocht, zuren (zoals zure regen of citroensap), vuil en mechanische slijtage. Binnenmarmer verweert anders dan buitenmarmer: buiten speelt weersinvloed de grootste rol, binnen zijn het vaak reinigingsmiddelen of gemorste dranken die de schade veroorzaken.
Wat mag je absoluut niet gebruiken?
Dit is het punt waar het het vaakst misgaat. Marmer verdraagt geen allesreiniger, azijn, citroensap, bleekwater of andere middelen met een hoge of lage pH. Ook schuurmiddelen en harde sponsjes zijn af te raden: die krassen het oppervlak aan. Hetzelfde geldt voor stoommachines, die te veel vocht en hitte in de steen brengen.
- Geen azijn of citroensap (te zuur, tast kalksteen aan)
- Geen bleekwater of ammoniak (te basisch)
- Geen schuurmiddelen of staalwol
- Geen gewone allesreiniger
- Niet overmatig veel water gebruiken
Stap voor stap verweerd marmer schoonmaken
Begin altijd met droog afstoffen. Gebruik een zachte microvezeldoek of een penseel om los vuil en zand te verwijderen. Zand en stof zijn namelijk schurend en kunnen bij het nat reinigen extra krassen veroorzaken.
Maak daarna een lauw sopje met een speciaal marmerreiniger of een pH-neutrale reiniger (pH 7). Breng dit met een zachte doek aan in cirkelvormige bewegingen. Gebruik zo min mogelijk water. Spoel niet met een emmer water na, maar gebruik een licht bevochtigde doek om de reiniger te verwijderen.
Droog het marmer meteen af met een droge microvezeldoek. Laat water nooit intrekken of lang staan op het oppervlak. Dat bevordert vlekvorming en verdere verwering.
Hardnekkige vlekken op verweerd marmer aanpakken
Voor vlekken die niet weggaan met gewoon schoonmaken, kun je een zogenaamd poeltje (poultice) gebruiken. Dat is een pasta van een absorberend poeder (zoals talkpoeder of kiezelgoer) gemengd met een geschikt reinigingsmiddel. Je brengt de pasta aan op de vlek, dekt hem af met folie en laat hem 24 tot 48 uur werken. De pasta trekt de vlek als het ware uit de steen. Dit werkt goed bij olie- en roestachtige vlekken.
Let op: voor organische vlekken (bladafdrukken, algen, mos) gebruik je een pasta met waterstofperoxide (maximaal 12%). Voor olie gebruik je eerder een pasta met een ontvettend middel. Kies de pasta dus af op het type vlek.
Na het schoonmaken: impregneren of laten?
Verweerd marmer is poreuzer dan intact marmer. Na het reinigen is het slim om de steen te impregneren met een steenimpregneerder op waterbasis. Dat sluit de poriën gedeeltelijk af en beschermt tegen nieuw vocht en vuil. Impregneren is geen oppervlaktecoating, de steen blijft zijn natuurlijke uitstraling houden. Een impregneerlaag houdt afhankelijk van gebruik en ligging doorgaans een aantal jaar.
Wanneer is schoonmaken niet meer genoeg?
Als het marmer diep verweerd is met veel putjes, scheuren of een sterk mat oppervlak dat niet meer bijkomt, dan helpt schoonmaken alleen niet meer. Dan is professioneel slijpen en polijsten de volgende stap. Een steenrestaurateur kan het oppervlak laag voor laag afschuren en de glans herstellen. Dit is een vak apart en loont bij kwalitatief of historisch waardevol marmer. Voor goedkoop decoratief marmer met ernstige schade is vervanging soms eerlijker en goedkoper.
Verweerd marmer is goed te behandelen zolang je de juiste middelen kiest en voorzichtig bent met water. Met een milde reiniger, een zachte doek en een goede impregneerder geef je verweerd marmer weer een nette uitstraling. Is de schade te diep, schakel dan een professional in voor slijpwerk.
