Leer schoonmaken doe je het beste met een vochtige doek en lauwwarm water, eventueel aangevuld met een milde zeep zoals ossengalzeep. Dat geldt voor glad leer, wat verreweg het meest voorkomt in banken, tassen en autostoelen. Hoe je het precies aanpakt, hangt af van het soort leer en de soort vuil.
Eerst weten wat voor leer je hebt
Niet elk leer vraagt om dezelfde aanpak. Glad leer (ook wel volleer of aniline-geverfd leer) is de meest voorkomende soort en verdraagt een vochtige doek goed. Gepolijst leer, zoals je dat ziet op veel bankstellen, heeft vaak een beschermende laag en is iets makkelijker te reinigen. Suède en nubuck zijn gevoeliger: die laten water juist niet toe en heb je speciale droge reinigingsmiddelen voor nodig.
Twijfel je? Kijk dan op het label van je meubel of tas. Een “W” staat voor water-gebaseerde reiniging, een “S” voor solvent-gebaseerd (droog reinigen), en een “X” betekent alleen professionele reiniging. Ken je het type leer niet en staat er geen label op? Begin dan altijd op een onzichtbaar plekje, bijvoorbeeld aan de onderkant of achterkant.
Leer schoonmaken: stap voor stap
Voor glad leer en de meeste bankstellen werkt dit het beste:
- Stap 1: Stof verwijderen. Ga eerst met een droge, zachte doek of een zachte borstel over het oppervlak. Zo haal je stof en losse vuildeeltjes weg die anders krassen kunnen veroorzaken als je gaat wrijven.
- Stap 2: Vochtige doek. Maak een zachte doek (bij voorkeur microvezel) licht vochtig met lauwwarm water. Wring goed uit zodat de doek nauwelijks nat is; leer houdt niet van te veel vocht.
- Stap 3: Ossengalzeep of milde zeep. Voeg een klein beetje ossengalzeep toe aan de doek. Dit is een milde, vetoplossende zeep die leer niet aantast. Een alternatief is speciale leerreiniger uit de drogist of een autoshop.
- Stap 4: Voorzichtig wrijven. Beweeg in ronde of langzame, rechte bewegingen over het oppervlak. Druk niet te hard; leer is gevoelig voor schuren.
- Stap 5: Naspoelen. Neem een tweede doek met alleen schoon water en ga er nogmaals overheen om zeeprestanten te verwijderen.
- Stap 6: Droogdeppen. Dep het leer droog met een schone, droge doek. Laat daarna op kamertemperatuur volledig drogen, uit de buurt van direct zonlicht of een radiator.
- Stap 7: Conditioner aanbrengen. Gebruik na het schoonmaken een leerconditioner of leerzeep om het leer soepel te houden en uitdroging te voorkomen.
Hardnekkige vlekken op leer aanpakken
Een vettige vlek, zoals van een chip of huidcrème, pak je aan door eerst wat talkpoeder of maïzena op de vlek te strooien. Laat dat een nacht intrekken zodat het vet wordt opgenomen, en stof het daarna voorzichtig weg. Ga daarna pas over de plek met een vochtige doek.
Balpen- of inktvlekken zijn lastiger. Isopropylalcohol (te koop bij de drogist) op een wattenstaafje werkt vaak goed, maar test dit altijd eerst op een onzichtbare plek. Niet te hard wrijven en niet te veel alcohol gebruiken, want dat droogt het leer uit.
Vermijd bij leer altijd: bleekwater, aceton, wasmiddel voor de vaatwasser en alcohol-based allesreinigers. Deze middelen tasten de kleur en de toplaag aan, soms al na één gebruik.
Wat je beter niet kunt doen
Leer in de wasmachine stoppen is altijd een slecht idee, ook al lijkt een tas klein genoeg. Door de combinatie van water, beweging en hittedroog wordt leer hard, krimpt het of verliest het zijn vorm volledig. Hetzelfde geldt voor de droger.
Schoonmaken met een natte spons of te veel water is ook een veelgemaakte fout. Leer neemt water op en als het te snel of ongelijkmatig droogt, ontstaan er vlekken of verhardingen. Gebruik altijd een uitgewrongen doek, nooit een natte.
Sta leer ook niet droog te blazen met een föhn. De hitte beschadigt de vezels en kan het leer laten barsten.
Hoe vaak leer schoonmaken?
Voor een leren bank of autostoelen is een keer per maand afstoffen met een droge doek genoeg voor dagelijks onderhoud. Een grondige schoonmaakbeurt, dus met vochtige doek en conditioner, doe je twee tot vier keer per jaar. Bij zichtbaar vuil of vlekken uiteraard meteen. Leer dat regelmatig wordt schoongemaakt en ingevet, gaat vele jaren mee zonder te scheuren of te verkleuren.
Kortom: leer schoonmaken vraagt om zachtheid, weinig water en de juiste middelen. Met ossengalzeep, een uitgewrongen microvezeldoek en een goede conditioner achteraf houd je leer er jarenlang goed uit.
