Televisie is al tientallen jaren een vast onderdeel van het dagelijks leven in Nederland. We kijken naar het nieuws, volgen onze favoriete series en zappen langs praatprogramma’s en spelshows. Toch verandert de manier waarop we tv kijken de laatste jaren steeds sneller. Streamingdiensten winnen terrein, het aantal zenders groeit en steeds meer mensen kijken op hun telefoon of tablet in plaats van op het grote scherm in de woonkamer. Wat betekent dat voor de toekomst van de buis?
Van antenne naar streamingdienst: de verandering in kijkgedrag
Vroeger had bijna iedereen een vaste kijkavond. Op vrijdag naar de film, op zondag het familleprogramma. Die vaste routines zijn grotendeels verdwenen. Nederlanders kiezen steeds vaker zelf wanneer ze iets kijken. Streamingdiensten zoals Netflix, Videoland en Disney+ maken dat mogelijk. Je bepaalt zelf wat je kijkt en wanneer. Toch is live tv nog lang niet dood. Grote sportevenementen, actualiteitenprogramma’s en liveshows trekken nog altijd miljoenen kijkers tegelijk. Het gaat dus niet om een vervanging, maar om een aanvulling op het traditionele kijkgedrag. Veel mensen combineren een abonnement op een streamingdienst met gewone tv-zenders, afhankelijk van wat ze op dat moment willen zien.
Populaire programma’s en bekende gezichten op het scherm
Nederland heeft een rijke traditie van homegrown televisie. Van talkshows en praatprogramma’s tot politieke duiding en realityseries. Bekende presentatoren bepalen voor een groot deel het succes van een programma. Sam Hagens is daar een goed voorbeeld van. Hij begon als politiek verslaggever en is inmiddels te zien als presentator van Goedemorgen Nederland. Eerder schoof hij regelmatig aan bij Vandaag Inside, een van de meest bekeken praatprogramma’s van het land. In 2025 deed hij ook mee aan Wie is de Mol?, een van de populairste spelprogramma’s op de Nederlandse tv. Zulke bekende namen zorgen voor herkenbaarheid en trekken kijkers naar een programma. Dat geldt niet alleen voor nieuwsprogramma’s, maar ook voor entertainment en spelshows.
De invloed van sociale media op wat we kijken
Sociale media en televisie zijn steeds moeilijker van elkaar los te zien. Tijdens populaire programma’s stromen de reacties binnen op platforms als X en Instagram. Kijkers becommentariëren wat ze zien, delen grappige momenten en praten na over afleveringen. Die online gesprekken zorgen voor extra aandacht en trekken nieuwe kijkers aan. Programma’s die trending zijn op sociale media, scoren vaak ook beter in kijkcijfers. Omgekeerd werkt het ook: een goed gesprek op tv kan iemand populair maken op sociale media. Presentatoren en deelnemers aan tv-programma’s bouwen steeds vaker een eigen online publiek op, los van het scherm. Dat maakt televisie tot meer dan alleen een kijkervaring. Het is een startpunt voor bredere gesprekken in de samenleving.
Wat de toekomst brengt voor tv in Nederland
De komende jaren zal het aanbod op het scherm alleen maar groter worden. Meer streamingdiensten, meer keuze, meer internationale series. Tegelijk investeren Nederlandse omroepen in eigen producties om onderscheidend te blijven. Lokale verhalen, bekende gezichten en live-evenementen zijn de troeven van de publieke en commerciële omroepen. Jongeren kijken minder lineaire tv, maar ze kijken zeker nog. Ze doen het gewoon op andere tijdstippen en op andere schermen. Dat betekent dat de manier waarop programma’s gemaakt en verspreid worden, blijft veranderen. Ondertiteling, kijken op aanvraag en korte clips voor sociale media zijn al vanzelfsprekend geworden. De uitdaging voor makers is om goede inhoud te blijven leveren, ongeacht via welk scherm die terechtkomt bij de kijker.
Veelgestelde vragen
Hoeveel uur televisie kijkt de gemiddelde Nederlander per dag?
De gemiddelde Nederlander kijkt ongeveer twee tot drie uur per dag naar tv. Dat getal verschilt per leeftijdsgroep. Ouderen kijken meer, jongeren minder. Jongeren tot 25 jaar kijken steeds vaker via streamingdiensten of sociale media in plaats van via traditionele zenders.
Wat is het verschil tussen lineaire tv en on-demand tv?
Bij lineaire tv volg je een vast schema van de zender. Het programma begint op een vaste tijd en je kijkt live mee. Bij on-demand tv kies je zelf wanneer je iets kijkt. Je selecteert een programma en start het op het moment dat jou uitkomt. Streamingdiensten werken vrijwel altijd op basis van on-demand.
Welke Nederlandse programma’s trekken de meeste kijkers?
Programma’s met veel kijkers in Nederland zijn onder andere Vandaag Inside, het NOS Journaal en grote spelshows zoals Wie is de Mol? en De Mol. Ook grote sportevenementen, zoals wedstrijden van het Nederlands elftal, trekken telkens miljoenen kijkers tegelijk.
Kan ik Nederlandse tv kijken zonder abonnement?
Ja, dat kan. Publieke zenders zoals NPO 1, NPO 2 en NPO 3 zijn gratis te ontvangen via de antenne, kabel of satelliet. Via de website en app van NPO Start zijn veel programma’s ook gratis terug te kijken. Voor extra content zonder reclame biedt NPO een betaald abonnement aan.
